Lid aan het woord: Het licht valt anders
De hoge, volgroeide heg is verdwenen. De nieuwe buurman heeft ’m weggehaald, hij groeide te ver op zijn grond. Waar eerst een dichte groene muur stond, gaapt nu een open strook.
Het huis van de buurman ligt ineens vol in het zicht. En hij kijkt zó haar tuin in. Een ander zou balen. Of zelfs boos zijn. Marja kijkt naar het gat in haar tuin. En naar het voorjaarszonnetje dat ineens naar binnen schijnt. “Ach, er komt vast iets anders moois voor terug,” zegt ze. “En kijk nou, hier viel eerst nooit zon. Het voorjaar schijnt nu veel eerder mijn tuin binnen.”
Ik ben al 8 jaar beter aan het worden
Marja van Duin is iemand die niet blijft hangen bij wat verdwijnt. Ze kijkt wat ervoor in de plaats komt. Dat deed ze ook toen het leven haar stevig uitdaagde. Drie keer kreeg ze kanker. Ze brak haar rug. Haar relatie van 43 jaar eindigde onverwacht. Haar bedrijf moest ze loslaten. “Maar ik ben niet ziek,” zegt ze rustig. “Ik ben al 8 jaar beter aan het worden.” Geen ontkenning. Gewoon een keuze.
Ze weigert zichzelf vast te zetten in slachtofferschap. Ze kijkt het beest in de bek. Ze is niet haar emotie, hoe heftig die soms ook is. “Als je je emotie bént, dan sta je vast. Als je hem voelt maar niet wordt, heb je ruimte. Dan kun je kiezen.” En dus koos ze. Steeds opnieuw.
Herpakken - Aanpakken - Doorpakken
“Veerkracht ligt niet op je nachtkastje,” zegt Marja. “Je moet ’m trainen.” Voor haar betekent dat: herpakken – aanpakken – doorpakken. Door de bestraling brak haar rug. Een bijwerking die vooraf niet was benoemd. Ze had boos kunnen worden. Of een claim kunnen overwegen. In plaats daarvan koos ze voor het gesprek. “Ik zie mijn arts als mens,” zegt ze. “En ik verwacht dat hij mij ook als mens ziet.” Geen oorlog, maar samenwerken. Spreekt ze vanuit vertrouwen in plaats van verwijt, dan verandert het gesprek en ontstaat er ruimte voor haar eigen inbreng.
Thuis begon het echte herstel. Alleen in huis. De thuiszorg was overbelast. “Hoe staat het met uw netwerk?” kreeg ze te horen. Ze deed er een kwartier over om uit bed te komen. Als oplossing kreeg ze een postoel. “Maar als je amper uit je bed kunt komen en er ’s nachts niemand naast je bed zit, dan heb je daar niks aan.” Ze was even pissed. En toen herpakte ze zich. Ze activeerde mensen. Vriendinnen die insprongen. Buren die hielpen. “Geen slachtofferschap. Wel organiseren wat nodig is. Zo groeit het vertrouwen weer. In jezelf én in anderen.”
Tevredenheid is des duivels oorkussen
Marja leefde al gezond. Ze sportte. Haar kinderen groeiden op met water in plaats van frisdrank. Ze maakte bewuste keuzes. Maar gezond leven is niet hetzelfde als optimaal bezig zijn met je leefstijl. “Tevredenheid is des duivels oorkussen, een gezegde van mijn oma,” zegt ze. “Ook als je alle reden hebt om tevreden te zijn, kan het nog beter, zeker als je weet waar je het voor doet. En juist dat laatste puntje op de i maakt het verschil.”
Door de kanker ging Marja scherper kijken naar wat ze écht binnenliet. Gezonde gedachten. Biologisch eten. Minder bewerkt voedsel. Geen alcohol. Een strak ochtendritueel met sappen, groente en fruit. Haar warme maaltijd rond het middaguur. Rust voor haar lijf. En elke dag intensief bewegen. Niet omdat iemand het voorschreef, maar omdat ze wilde weten: wat kan er nog beter? “Je voedt jezelf,” zegt ze. “Dat is iets anders dan eten.” Het vraagt discipline. Ook als een glas wijn gezelliger voelt. Ook als anderen zeggen: doe niet zo moeilijk. Maar het verschil zit in kleine buigingen. Een andere afslag nemen. Een ander weggetje bewandelen.
Wijzer
Toen ze klein was, wilde Marja later een ‘wijze vrouw’ worden. Ze lacht hard als ze zegt dat dat gelukt is. Ze is nu 67 en hartstikke vitaal en levenslustig. Juist door alles wat op haar pad is gekomen. Marja kijkt niet achterom. “Als je achterom blijft kijken, sta je stil,” zegt ze. Voor haar gaat het om ruimte maken voor wat komt. Lichter. Wijzer. Vrijer. “En soms,” voegt ze toe, “heb je daar ook wijzers bij nodig. Aanwijzers. Mensen die je helpen kijken.”
Wat voor Marja werkt, hoeft niet voor iedereen hetzelfde te zijn. Daarom helpt Groene Kruis Ledenorganisatie mensen om goed geïnformeerd hun eigen keuzes te maken.
Wat verdwijnt, maakt plaats voor iets nieuws. Zoals het zonlicht dat nu anders Marja’s tuin binnenvalt. Je moet het alleen kunnen zien